برندسازي با تبليغات در حد صفر
صنعت نساجي و پوشاك قديمي ترين صنعت توليدي در جهان است. در قرن بيستم صنعت پوشاك و نساجي تبديل به صنعتي بسيار عظيم و قدرتمند شد و رشد قابل توجهي هم در تجارت بين المللي مواد خام مثل كتان و هم در تجارت كالاهاي ساخته شده رخ داد.دبه طور همزمان، نقش طراحي نيز به طور فزاينده اي به عنوان تقاضايي پايه اي كه بايد برآورده شود پر رنگ تر مي شد و كشورهايي مثل فرانسه و ايتاليا كم كم به خاطر تبحر داشتن در طراحي شهره مي شدند. در دنياي ارتباطات و تبليغات گسترده، نام هاي تجاري اهميت زيادي پيدا كردند. خريد پوشاك ديگر يك نياز پايه اي نبوده و به چيزي بيشتر از يك پوشاننده براي انسان تبديل شده بود. توليد انبوه و رويكردهاي در بستر آن به سرعت رواج يافتند و توليدكنندگان براي دوخت پوشاك كه هنوز فرآيندي بيشتر وابسته به انسان بود، در جست وجوي مكان هايي بودند كه بتوانند كارگران را با دستمزدهاي كمتري استخدام كنند و به همين جهت، تاسيسات توليدي پوشاك در سرتاسر جهان و بيشتر در مناطقي كه نيروي انساني ارزان بود، گسترش يافتند.
امروزه صنعت نساجي، صنعتي جهاني است كه فعاليت هايي چون طراحي، برش، دوخت، توزيع و فروش را در بر مي گيرد. در اين صنعت، قيمت تنها يكي از عوامل تاثيرگذار است و فاكتورهايي مثل تنوع، سرعت، برند و كيفيت نيز اهميت زيادي دارند. همچنين موفقيت در اين صنعت مستلزم داشتن نوآوري مداوم مي باشد، چون كلكسيون هاي مد اغلب تنها به مدت يك فصل تازگي دارند. در برخي موارد، حتي اين دوره تنها براي يك ماه دوام دارد و با پيشرفت نوآوري در تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات اين مدت مدام كوتاه تر مي شود. تمام اين موارد باعث شد كه اين صنعت در سرتاسر جهان به شكل شبكه اي بزرگ در آيد كه فعاليت هاي آن توسط تعداد كمي بازيگر اصلي هماهنگ مي شود.
همانند بسياري از صنايع ديگر، قدرت عمده در اين صنعت نيز امروزه به دست تعداد كمي از توليدكنندگان عمده افتاده است. در حال حاضر صنعت پوشاك اروپا در مقايسه با كشورهايي مثل هند و چين ، بازيگر كوچكي در سطح جهاني است، اما استثناهايي هم در اين صنعت وجود دارد كه برپايه قدرت نوآوري و كارآفريني به موفقيت جهاني دست يافته اند.
در واقع تنها اين كه روندي خاص در يك صنعت غالب شده است به اين معنا نيست كه افراد جديد نمي توانند با اين روند مخالفت كنند و زمينه هاي جديدي به فعاليت هاي رايج در صنعت اضافه كنند. آمانسيو اورتگا گائونا كه دستيار جواني در يك فروشگاه پوشاك در شمال اسپانيا بود، يكي از اين افراد نوآور است، او كه از آينده شغلي خود بسيار نااميد و دلزده بود تصميم گرفت كسب و كار جداگانه خود را راه اندازي كند و در سال ۱۹۶۳، او تمام پس اندازش را كه حدود ۲۵ دلار بود در يك كسب و كار كوچك توليد پيژامه و لباس زير سرمايه گذاري كرد. طي ۱۰ سال بعد وي تصميم گرفت نخستين فروشگاه خود را بازگشايي كند. او در سال ۱۹۷۵ و در يكي از شهرهاي غربي لاكرونيا نخستين فروشگاهش را بازگشايي كرد.
بعدها اورتگا شركتي به نام اينديتكس را تاسيس كرد. اين شركت در سال ۲۰۰۹ درآمدي بيش از ۱۳۰۰ ميليون يورو كسب كرده بود و در حال حاضر با بيش از ۴۶۰۰ فروشگاه در ۷۴ كشور يكي از بزرگترين شركت هاي نساجي دنيا به شمار مي رود. اين شركت در سال هاي اخير فروشگاه بزرگي در هنگ كنگ بازگشايي كرده و قرار است تا پايان سال ۲۰۱۰ فروشگاه هايي هم در هندوستان راه اندازي كند. اين شركت بسيار عظيم داراي ۸ برند عمده (زارا، پول اند بر، برشكا، ماسيمو دوتي، استراديواريوس، اويشو، زارا هوم و اورتك)در صنعت پوشاك است كه هر كدام به بخش خاصي از بازار يا نوع خاصي از محصولات اختصاص دارند. براي مثال، «پول اندبر» مخصوص كودكان، «ماسيمو دوتي» مخصوص زنان و مردان مسن و «اويشو» مخصوص لباس هاي زير مي باشند.
● برندي بدون تبليغ اما با شعبه هاي متعدد
مشهورترين برند اينديتكس برند زارا است. زارا برندي جهاني با طراحي و ماهيت مدگراي قوي، هم در مورد لباس هايي كه مي فروشد و هم در مورد فروشگاه هايي كه لباس ها را در آن مي فروشد، مي باشد. لباس هاي زارا تركيبي از طراحي شيك طبق مدل هاي روز دنيا، اما با قيمت هاي متوسط و معقول هستند. به گفته يكي از روزنامه نگاران مد: «اگر به دنبال ظاهري كلاسيك و با استيل ايتاليايي، اما به شكل امروزي و با قيمتي معقول هستيد به زارا برويد.» رشد موفقيت آميز زارا به دليل قيمت پايين يا استانداردسازي كارها نيست، بلكه بيشتر به واسطه نوآوري در عملكرد آن مي باشد. شايد يكي از عجيب ترين استراتژي هاي زارا «سياست تبليغات در حد صفر» ( بدون تبليغات) آن است. در واقع شركت ترجيح مي دهد به جاي صرف هزينه براي تبليغات، درصدي از درآمد هايش را به بازگشايي فروشگاه هاي جديد اختصاص دهد.
زارا به واسطه بهره گيري از برخي فاكتورها كه به قيمت مربوط نيستند مثل تنوع و نوآوري در محصول، توانسته در ليست رهبران بازار قرار گيرد. براي مثال اين شركت سالانه بيش از ۱۰۰۰۰ مدل مختلف لباس طراحي كرده و مي فروشد (به علاوه واضح است كه اين لباس ها در سايزهاي مختلف هستند). اورتگا سيستم جامع و كاملي را براي توليد لباس ها و ايجاد يك كسب و كار راه اندازي كرده است. او اين كار را به ويژه در حوزه اي از بازار پوشاك (يعني اسپانيا) انجام داده كه هيچ پيش زمينه اي در صنعت پوشاك نداشته است. بهبودها و پيشرفت هاي زارا به خاطر به كارگيري تكنولوژي اطلاعات و استفاده از گروه هايي از طراحان به جاي افراد طراح، مي باشد.
اورتگا در مراحل اوليه توسعه كسب و كار توليد خود به بخش عمليات نهايي توليد پارچه مي رفت تا مطمئن شود كه رنگ ها و كيفيت موادي كه استفاده مي كند مناسب باشند. اين كار نه تنها باعث كنترل كيفيت بهتر مي شد، بلكه راهي را براي ارائه طرح ها و بافت هاي مختلف و جالب پارچه نيز باز مي كرد. در حال حاضر، حدود ۱۸ عمليات طراحي و توليد پارچه در شركت انجام مي شود.
● طراحي متفاوت كليد موفقيت
بخش عمده موفقيت شركت ناشي از تعهد قوي به طراحي مي باشد كه وجود بيش از ۲۰۰ طراح ماهر در شركت نشان دهنده اين تعهد است. به علاوه، اين طراحي فقط در توليد لباس ها نمود پيدا نمي كند، بلكه تا مرحله ارائه آنها در فروشگاه، نمايش آنها در ويترين، كاتالوگ ها، تبليغات اينترنتي و غيره، ادامه مي يابد. بخشي از ساختمان مركزي شركت در آرتئيكسو در لاكرونياي اسپانيا شامل ۲۵ ويترين آزمايشي فروشگاه با اندازه، طراحي و نورپردازي واقعي است كه به تيم هاي طراحي كمك مي كند تا مشاهده كنند ويترين فروشگاه هاي واقعي آنها چطور به نظر مي رسند ( نه تنها در شرايط عادي، بلكه در روزهاي باراني يا در شب و شرايط ديگر).
جنبه ديگر موفقيت زارا، انعطاف پذيري آن است كه ناشي از مدل ساخت و توليد بسيار متفاوت محصولات مي باشد. حدود ۲۵۰۰ كارمند به طور مستقيم در عمليات توليد كار مي كنند، اما تعداد بسيار بيشتري از نيروي كار كه در شهرها و جوامع كوچك اسپانيا و شمال پرتغال پراكنده اند ، به طور غير مستقيم آنها را پشتيباني مي كنند.
در زارا زماني كه يك طرح پذيرفته مي شود، پارچه ها برش مي خورند و سپس به شبكه اي از كارگاه هاي كوچك ( كه نشان دهنده قابليت برون سپاري شركت است و به انعطاف پذيري بالاي آن انجاميده) توزيع مي شود. تكه هاي نيمه آماده به همراه دستورالعمل هاي آسان و رواني به كارگرها داده مي شود و خروجي اين فرآيندها در نهايت، همچون نهرهاي كوچكي دوباره به مركز توزيع عظيم زارا كه مثل رودخانه اي عظيم و پر سرعت است، باز مي گردد. اين كار يك عمليات كوچك و ساده نيست، چون اين مركز حدود ۲۰۰ كيلومتر از ريل هاي قطاري كه كالاها با آنها مي آيند فاصله دارد. فرآيند انتقال تكه هاي ورودي فرآيندي اتوماتيك به همراه كنترل كيفيت گسترده و همزمان با توليد و توزيع مي باشد. اين قطعه ها به پاركينگ بخش توليد مخصوص ناوگاني از كاميون ها منتقل مي شوند.
● انعطاف پذيري و پيشي گرفتن از رقبا
تمام اين فرآيندها و مكان ها نياز به سيستم هماهنگي نوآورانه و بسيار منعطفي دارند كه زارا در خانه ايجاد كرده است. در اين بخش از كار، شركت از مدلي استفاده مي كند كه به صدها سال قبل بازمي گردد، يعني ايده ناحيه ها و خوشه هاي صنعتي، اما شركت با تركيب اين مدل با تكنولوژي قرن بيست و يكم، به انعطاف پذيري بسيار زيادي در حجم و تنوع كالاهايي كه توليد مي كند دست يافته است، در حالي كه رقبايي مثل H&M و GAP براي برنامه ريزي و توليد خطوط جديد توليدشان بايد ۳ تا ۵ ماه قبل از رسيدن محصول به فروشگاه ها وقت بگذرانند، زارا تنها كمتر از ۳ هفته براي تمام اين فرآيندها وقت مي گذارد.
انعطاف پذيري زارا بر پايه فاكتورهاي ديگري چون پاسخگويي سريع و استفاده گسترده از تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات نيز مي باشد. در پايان هر روز زماني كه تمام مشتريان در سرتاسر دنيا، ۹۵۰ فروشگاه شركت را ترك مي كنند، كاركنان فروش با استفاده از وسايل ارتباطي بي سيم ، سطح موجودي را به مدير فروشگاه گزارش مي دهند و مدير نيز اين گزارش ها را به عنوان ورودي اي براي سيستم طراحي و توزيع شركت به اسپانيا ارسال مي كند.
اين كار به شكل دقيقه اي، اطلاعات تازه اي درباره اين كه چه كالاهايي فروخته شده و كدام كالاها فروخته نشده اند ارائه مي دهد، (بنابراين فروشگاه ها مي تواند به سرعت به ترجيحات مشتريان پاسخگو باشند). به علاوه شركت مي تواند متوجه شود چه رنگ هايي بيشتر طرفدار دارند، چه تم هايي بيشتر فروش مي روند و چه طرح هايي خيلي در بازار داغ نيستند، اما كار زارا تنها دنبال كردن روند بازار نيست، بلكه همواره به دنبال آن است كه هيچ مدلي بيش از ۴ هفته در فروش باقي نماند (مهم نيست كه چقدر آن مدل خوب به فروش مي رود). اين كار اثر زيادي روي برند شركت دارد چون آن را به عنوان شركتي كه به شدت به دنبال نوگرايي و طرح هاي جديد است، معرفي مي كند.
به علاوه اين كار فشار مضاعفي را روي توانايي شركت براي چابك تر بودن در طراحي و توليد وارد مي كند كه باعث پيشرفت روز افزون شركت زارا شده است.
برچسب: ،
ادامه مطلب